14.11.2026
Jak rozwijać pobożność maryjną, by prowadziła do głębszej relacji z Jezusem i przemieniała codzienne życie? To pytanie towarzyszyło pierwszej ogólnopolskiej konferencji mariologicznej w Bydgoszczy, zatytułowanej „Pobożność maryjna”. Spotkanie rozpoczęła Msza św. w katedrze, a dalsza część odbyła się w Centrum Edukacyjno-Formacyjnym.
Modlitwie przewodniczył bp Krzysztof Włodarczyk, ordynariusz diecezji bydgoskiej. Homilię wygłosił o. dr Ireneusz Klimczyk OFMConv z Niepokalanowa. Zachęcał, by spojrzenie na Maryję nie kończyło się na podziwie, lecz prowadziło do życia Ewangelią. Przywołał historię żołnierza, który mówił, że w jego życiu ratowały go dwie rzeczy: spadochron i Pismo Święte – pod warunkiem, że człowiek je otworzy. Podobnie wiara wymaga nie tylko znajomości religijnych treści, lecz osobistego spotkania z Bogiem i gotowości, by kierować się Jego słowem. – Wiarę pogłębiamy na kolanach – mówił kaznodzieja, przypominając, że modlitwa jest drogą odkrywania Boga i uczenia się zawierzenia.
Dyrektor Instytutu Maryjno-Kolbiańskiego „Kolbianum” pytał, kim Maryja jest dla każdego z nas: zachwytem, wzorem, matką czy siostrą. Zwracał uwagę, że można podziwiać piękne obrazy i figury, a jednocześnie nie iść drogą, którą wskazuje Maryja. Jej słowa z Kany Galilejskiej – „Zróbcie wszystko, cokolwiek wam powie” – przedstawił jako zaproszenie do słuchania Jezusa i przemieniania codziennych postaw. Maryja uczy pokory, cierpliwości i zaufania Panu Bogu także w chwilach trudnych. Dlatego pobożność maryjna, podkreślał kaznodzieja, powinna być czymś więcej niż wzruszeniem czy samym przywiązaniem do praktyk: ma pomagać żyć Ewangelią.
Pierwszy wykład, ks. dr. Janusza Kumali MIC ze Stoczka Warmińskiego, dotyczył teologicznych podstaw zdrowej pobożności maryjnej i jej miejsca w życiu Kościoła. Prelegent podkreślał, że więzi z Maryją nie można odrywać od całej duchowości chrześcijańskiej. Jej sens ujawnia się w relacji do Chrystusa: Maryja prowadzi ku Niemu i pomaga uczniom głębiej przeżywać wiarę. Nawiązując do sceny spod krzyża, ks. Kumala mówił o przyjęciu Maryi do własnego życia jako o czymś więcej niż zewnętrznym geście czy samym zamieszkaniu pod jednym dachem. Chodzi o wprowadzenie Jej w swoją duchową codzienność i budowanie z Nią więzi.
Prelegent zwracał również uwagę na Eucharystię jako szczególną przestrzeń pogłębiania pobożności maryjnej. Maryja nie zatrzymuje uwagi na sobie, lecz przypomina o Chrystusie i Jego ofierze. Dlatego praktyki maryjne powinny prowadzić do świadomego uczestnictwa w życiu Kościoła i do naśladowania Jezusa. W tym ujęciu zdrowa pobożność nie jest dodatkiem do wiary, ale pomaga uczniowi Chrystusa coraz pełniej żyć Ewangelią.
Doktor hab. Monika Waluś z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II mówiła o tradycjach duchowości i formacji różańcowej. Ukazywała różaniec jako modlitwę, która nie powstała jednorazowo, lecz rozwijała się przez wieki w doświadczeniu wierzących, wspólnot i świętych. Zwracała uwagę, że jego historia jest świadectwem żywej tradycji: modlitwa przyjmowała różne formy w odmiennych miejscach i epokach, a Kościół pomagał ją porządkować i rozwijać.
Prelegentka podkreślała, że różaniec jest ściśle związany z Pismem Świętym i powinien prowadzić do rozważania tajemnic życia Chrystusa. Pobożność i duchowość są ze sobą splecione: modlitwa wyraża wewnętrzną więź z Bogiem, a zarazem ma ją kształtować. Maryja jako najbliższa uczennica Jezusa, staje się wzorem wierności nie tylko w wyjątkowych chwilach, ale także w zwyczajnym życiu. Różaniec może więc być szkołą uważnego przeżywania Ewangelii i naśladowania Maryi w codziennych obowiązkach.
Ksiądz prof. dr hab. Bogdan Czyżewski z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu w wykładzie o maryjnych inicjatywach prymasa Stefana Wyszyńskiego w czasie uwięzienia przybliżył duchowe i historyczne tło jego działań. Podstawą refleksji były osobiste zapiski prymasa – Pro memoria i Zapiski więzienne – dokumentujące jego modlitwę, przeżycia i decyzje podejmowane w warunkach internowania. Ksiądz Czyżewski pokazał, że odosobnienie nie przerwało jego aktywności duchowej: stało się czasem dojrzewania inicjatyw, które miały później wpłynąć na życie Kościoła w Polsce.
Jednym z najważniejszych wydarzeń tego okresu był akt oddania się Chrystusowi przez ręce Maryi, złożony przez Wyszyńskiego w Stoczku 8 grudnia 1953 r. Prymas opisywał go jako „oddanie się w całkowitą niewolę Chrystusowi Panu” przez ręce Matki. W wykładzie podkreślono chrystocentryczny sens tego aktu: Maryja nie była celem samym w sobie, lecz drogą prowadzącą do pełniejszego zawierzenia Jezusowi. W czasie uwięzienia dojrzewała także myśl o Jasnogórskich Ślubach Narodu, przygotowywanych jako program religijnej i moralnej odnowy. Wyszyński zapisał po ich opracowaniu: „Dokonało się dziś wielkie dzieło. Spadł kamień z serca. Oby stał się chlebem dla Narodu”.
Dopełnieniem tej refleksji był wykład ks. dr. Pawła Rybki z Bydgoszczy o roli ikony w kształtowaniu pobożności maryjnej. Prelegent ukazywał wizerunki Maryi jako coś więcej niż ozdobę świątyni czy punkt skupienia modlitwy. Ikona przekazuje treści wiary za pomocą obrazu, a jej kompozycja i symbolika mogą kształtować sposób, w jaki wierni rozumieją swoją relację z Maryją i Chrystusem.
Ksiądz Rybka omówił kilka typów wizerunków i związane z nimi rysy duchowości. Jasnogórska Hodegetria – Maryja wskazująca na Syna – ukazuje pobożność zawierzenia, która prowadzi do Chrystusa i może przyjmować wymiar wspólnotowy. Wizerunek Matki Bożej Nieustającej Pomocy wiąże się z ufnością w obliczu cierpienia i codziennych trosk. Z kolei ikona Ostrobramska, czczona jako wizerunek Matki Miłosierdzia, przypomina o opiece Maryi i kieruje uwagę ku Bożemu miłosierdziu. Jak wynikało z wykładu, różne przedstawienia uczą różnych postaw – zawierzenia, ufności i szukania opieki – ale żadna z tych dróg nie zatrzymuje wierzącego na samym obrazie. Ikona ma pomagać kontemplować prawdy wiary i prowadzić ku Chrystusowi.
Biskup Krzysztof Włodarczyk, który przewodniczył Mszy św. i zabrał głos na początku konferencji, wyraził radość z pierwszego ogólnopolskiego spotkania mariologicznego w Bydgoszczy. Życzył uczestnikom pogłębienia wiedzy i dobrego spotkania we wspólnocie. Wskazał też na cztery maryjne postawy ważne dla swojej duchowości: Maryję słuchającą, trwającą na modlitwie, obecną w Wieczerniku oraz ofiarującą siebie. Podkreślał, że taka perspektywa pomaga przeżywać maryjność nie tylko sentymentalnie, lecz także w codziennych decyzjach i odpowiedzialności.
Ksiądz Bartłomiej Brzeziński, koordynator konferencji z ramienia diecezji, zachęcał, by punktem wyjścia były znane uczestnikom doświadczenia: różaniec, pieśni maryjne i nabożeństwa. Celem spotkania było jednak pogłębienie ich sensu i uporządkowanie pobożności tak, by miała solidny fundament. Relacja z Maryją powinna – jak podkreślał – prowadzić do Jezusa i znajdować odzwierciedlenie w konkretnym życiu.
Prelegentami byli również ks. prof. UAM dr hab. Andrzej Pryba MSF oraz ks. dr Wojciech Wasiak”. Konferencję zorganizowali Biskup Bydgoski, Diecezja Bydgoska oraz Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W programie znalazły się także dyskusje, a spotkanie zakończyły podsumowanie i wspólna modlitwa.
Biuro Prasowe Diecezji Bydgoskiej
Marcin Jarzembowski
