12.01.2026
Bydgoski Dom Polski, siedziba Diecezjalnego Instytutu Muzyki Kościelnej, był 11 stycznia miejscem wydarzenia pod nazwą „Kłaniamy Ci się, Chryste… Radość, która przyszła do Betlejem”. Spotkanie, które nie było jedynie koncertem kolęd, lecz interdyscyplinarnym połączeniem nauki i sztuki, przy pomocy słowa, dźwięku oraz obrazu, rzuciło wyzwanie powierzchownemu postrzeganiu bożonarodzeniowej tradycji.
Odsłoniło ono paschalny horyzont Narodzenia Pańskiego, a sam tytuł, zestawiający wielkopostną aklamację z bożonarodzeniową radością Betlejem, stanowił teologiczny klucz do zrozumienia przedstawianych treści.
Autorem wydarzenia był profesor Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Benedykt Odya, który od pierwszych słów wykładu jasno sformułował tezę wieczoru: tajemnica Wcielenia i Paschy nie może być rozdzielana. „Narodzenie Chrystusa i Jego męka, śmierć oraz zmartwychwstanie to dwie strony jednego misterium zbawienia” – podkreślał, dodając: „Boże Narodzenie nie jest pastoralną sceną oderwaną od historii, lecz początkiem drogi, która prowadzi ku krzyżowi i zwycięstwu życia”.
Akademicki wykład, o bogatej strukturze muzyczno-teologicznej, ilustrowany był dziełami wielkich mistrzów malarstwa i ikonografii, a zarazem głęboko zakorzeniony w tradycji chrześcijańskiej. Profesor konsekwentnie sięgał do świadectw Ojców i Doktorów Kościoła – m.in. św. Augustyna, św. Leona Wielkiego, św. Ambrożego, św. Cyryla Aleksandryjskiego i św. Tomasza z Akwinu – oraz do nauczania współczesnego Magisterium, szczególnie św. Jana Pawła II i Benedykta XVI. Na tym tle odsłaniał kolejne symbole obecne w kolędach i pastorałkach, których znaczenie ukazywał przez pespektywę męki i śmierci Jezusa. „Nasi przodkowie w wierze intuicyjnie wyczuwali, że Dzieciątko z Betlejem jest zarazem Barankiem paschalnym” – mówił – „i wyrażali to w przejmujących obrazach: żłóbka i krzyża, stajenki i ołtarza, światła i ciemności, drogi do Betlejem i drogi na Golgotę”.
Szczególne miejsce w tej refleksji zajęły postaci obecne przy żłóbku: pasterze i Mędrcy, a także dramat rzezi niewiniątek oraz postać Maryi, która – jak podkreślał wykładowca – scala tajemnicę Bożego Narodzenia z Paschą. Kolędy, w tym ujęciu, uczą kontemplacji Bożego Dzieciątka z jednoczesnym spojrzeniem na Jego przyszłe dzieło odkupienia. „Kolędy konsekwentnie wskazują, że Jezus przyszedł na świat po to, by wypełnić Paschę” – podsumował prof. Odya, zachęcając jednocześnie do ponownego czytania i rozważania ich tekstów. „Dzięki kolędom teologia stała się niejako oddolna – stała się śpiewem ludu. I do dziś, gdy kolędujemy, głosimy Ewangelię: że Bóg stał się jednym z nas, aby nas zbawić”.
Tak zarysowana refleksja płynnie przeprowadziła słuchaczy do części koncertowej, która stała się naturalnym dopełnieniem wykładu. Wystąpili adepci i absolwenci Szkoły Kantora oraz organiści Diecezjalnego Instytutu Muzyki Kościelnej, przygotowani przez Marię Mateję – wykładowcę instytutu. Publiczność mogła usłyszeć m.in. Monikę Lisiecką, Łukasza Kalinowskiego, Agnieszkę Ginther, Michała Pazdykę, Aleksandrę Meler, Karola Bojarowskiego i Dorotę Spychalską w interpretacjach kolęd („Kłaniamy Ci się Chryste”, „Raduj się świecie”, „Nad Betlejem”, „Mizerna cicha” czy „Radość dziś nastała”), które wcześniej stały się przedmiotem refleksji.
Wyjątkowym akcentem wieczoru był wspólny śpiew, w który z wyraźnym zaangażowaniem włączyła się zgromadzona publiczność. Wykonania takich kolęd, jak „W żłobie leży”, „Jezus Malusieńki”, „Lulajże Jezuniu” czy „Bóg się rodzi”, stały się – dzięki wcześniejszemu komentarzowi teologicznemu – nie tylko żywym uczestnictwem w tradycji lecz także duchowym i intelektualnym doświadczeniem. „Kiedy śpiewamy razem, teologia przestaje być teorią – staje się modlitwą” – zauważył prof. Odya.
Całość poprowadził i zwieńczył błogosławieństwem ksiądz Łukasz Kucharski, dyrektor instytutu. Wieczór pozostawił słuchaczy z poczuciem uczestnictwa w wydarzeniu wymagającym i rzadkim – takim, które łączy rozum i wiarę w jedną, konsekwentnie poprowadzoną opowieść o Bogu, który stał się Człowiekiem, aby zbawić świat.
Biuro Prasowe Diecezji Bydgoskiej/MJ
Tekst i zdjęcia nadesłał: ks. Łukasz Kucharski
