07.03.2026
Diecezjalny Instytut Muzyki Kościelnej w Bydgoszczy był 7 marca miejscem czwartej edycji Dni Gregoriańskich. Wydarzenia, którego celem jest podtrzymywanie oraz rozwijanie więzi środowiska związanego ze śpiewem gregoriańskim, jak i popularyzacja tej najstarszej warstwy muzyki Kościoła.
Spotkania organizowane w różnych ośrodkach w Polsce łączą wymiar teoretyczny, praktyczny, a także liturgiczny, stając się przestrzenią formacji dla muzyków kościelnych, studentów oraz wszystkich zainteresowanych duchowością chorału.
Chorał gregoriański zajmuje w liturgii Kościoła miejsce wyjątkowe. Sobór Watykański II w Konstytucji o Liturgii Świętej Sacrosanctum Concilium przypomina, że „śpiew gregoriański jest własnym śpiewem liturgii rzymskiej” i dlatego „powinien zajmować pierwsze miejsce w czynnościach liturgicznych”. Dni Gregoriańskie są więc nie tylko warsztatami muzycznymi, lecz odpowiedzią również na soborowe wezwanie do troski o dziedzictwo, które kształtowało modlitwę Kościoła przez ponad tysiąc lat.
W tym duchu bydgoskie spotkanie stało się okazją do ponownego odkrywania chorału jako modlitwy, teologii i sztuki, która wciąż ma moc jednoczyć wspólnotę i prowadzić ją ku głębszemu przeżywaniu liturgii.
Tegoroczne Dni Gregoriańskie poprowadziła prof. Susi Ferfoglia – organistka, gregorianistka i wykładowczyni śpiewu gregoriańskiego w Instytucie Muzyki Kościelnej Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Jej dorobek naukowy i artystyczny obejmuje m.in. doktorat z filozofii kultury, habilitację w dziedzinie instrumentalistyki oraz specjalizację z semiologii i paleografii gregoriańskiej zdobytą w Conservatorio della Svizzera Italiana w Lugano.
Profesor Ferfoglia jest założycielką podyplomowych studiów z monodii liturgicznej na UPJPII oraz kierowniczką zespołu Flores Rosarum, propagującego twórczość św. Hildegardy z Bingen i polską tradycję monodyczną. Za swoją działalność została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi.
Jest dyrektorką kierunku muzyka kościelna na UPJPII, członkinią Archidiecezjalnej Komisji Muzyki Kościelnej w Krakowie, Międzynarodowej Rady AISCGre (Międzynarodowego Stowarzyszenia Studiów Śpiewu Gregoriańskiego – sekcja polska) i Stowarzyszenia Polskich Muzyków Kościelnych.
W prowadzeniu warsztatów towarzyszyli jej ks. Łukasz Kucharski oraz Paweł Pawłowicz – absolwenci studiów z monodii liturgicznej na UPJPII.
W wydarzeniu wzięło udział blisko 50 osób – organistów, kantorów, członków schol, studentów oraz pasjonatów chorału. Program obejmował wykłady, ćwiczenia semiologiczne oraz intensywne próby śpiewu. Uczestnicy pracowali nad proprium i ordinarium Mszy św. na III Niedzielę Wielkiego Postu, zgłębiając zarówno warstwę muzyczną, jak i duchową poszczególnych śpiewów. – Pracując nad tymi śpiewami, staraliśmy się nie tylko odczytać semiologiczne niuanse dawnych zapisów, ale przede wszystkim wejść w ich teologię i modlitewny rytm. Śpiew gregoriański – jak przypomina Sobór Watykański II – jest pierwszym i własnym śpiewem liturgii rzymskiej, dlatego jego wykonanie nie jest jedynie ćwiczeniem muzycznym, lecz aktem modlitwy Kościoła. Właśnie to doświadczenie chcieliśmy przekazać uczestnikom: że w chorałowej prostocie i głębi kryje się droga do prawdziwej kontemplacji – powiedziała prof. Susi Ferfoglia.
Kulminacją Dni Gregoriańskich była Msza Święta w katedrze bydgoskiej, której przewodniczył biskup Krzysztof Włodarczyk. Liturgia, wypełniona śpiewem przygotowanym podczas warsztatów, stała się nie tylko podsumowaniem pracy, lecz także doświadczeniem jedności modlitwy i muzyki – zgodnie z najgłębszą tradycją Kościoła. – Bydgoskie Dni Gregoriańskie, organizowane już po raz czwarty, potwierdzają rosnące zainteresowanie chorałem gregoriańskim w diecezji i regionie. Spotkanie stało się okazją do wymiany doświadczeń, poszerzenia wiedzy oraz wspólnego odkrywania piękna modlitwy śpiewem, który – jak przypomina Sobór – pozostaje pierwszym i własnym śpiewem Kościoła rzymskokatolickiego – podsumował wydarzenie ks. Łukasz Kucharski, dyrektor Diecezjalnego Instytutu Muzyki Kościelnej.
BPDB/MJ
Tekst: ks. Łukasz Kucharski
Zdjęcia: Marcin Jarzembowski
